Jastrzębsko-Żdżarski Obszar Chronionego Krajobrazu

Zajmuje on powierzchnię około 29500 ha i leży w północno-wschodniej części województwa. Pod względem fizyczno-geograficznym jest to w większości Wysoczyzna Tarnowska oraz fragmenty Wysoczyzny Radgoszczańskiej.
Znaczną część obszaru pokrywają kompleksy leśne budowane w północnej części przez zespół grądu (Tilio-Carpinetum) oraz sosnowo-dębowego boru mieszanego (Pino-Quercetum), zaś w części południowej przez bory świeże (Leucobryo-Pinetum). Do najcenniejszych zbiorowisk roślinnych należą tu torfowiska przejściowe i bory bagienne, chronione w rezerwacie "Torfy". Podobny obiekt o tym charakterze, zasługujący na ochronę, znajduję się w miejscowości Stary Jawornik, gdzie stwierdzono m.in. występowanie rosiczki okrągłolistnej (Drosera rotundifolia), turzycy bagiennej (Carex limosa), bobrka trójlistnego (Menyanthes trifolia).
Osobliwością florystyczną omawianego terenu jest występowanie pióropusznika strusiego w Podlesiu Machowskim. Stanowisko to zostało objęte ochroną w rezerwacie "Słotwina".
Wysokie wartości przyrodnicze prezentują 2 stawy śródleśne w miejscowości Lipiny i Machowa. Stanowią one ostoję ptactwa wodnego, a wody stawu "Machowa" porastają grzybienie białe (Nymphaea alba). Obiekty te wraz z otaczającymi lasami, łąkami i bagnami śródleśnymi zaprojektowano do ochrony w formie rezerwatu "Lipiny".
Z innych cennych przyrodniczo obiektów tego terenu, zasługujących na ochronę, należy wymienić bogate stanowisko kwitnącego bluszczu pospolitego (Hedera helix) w Janowcu, starodzrew dębowo-sosnowy w Nowych Żukowicach o bardzo bogatym runie oraz kompleks wydny z porastającą je roślinnością w Głowaczowej i Machowej. Na terenie tym odnaleziono niedawno jedno z największych w rejonie Kotliny Sandomierskiej stanowisko ciemierzycy zielonej (Veratrum lobelianum), liczącej tutaj kilka tysięcy egzemplarzy.
Z najważniejszych obiektów zabytkowych tego terenu należy wymienić XVI-wieczny kościół w Jastrząbce Starej, kościół z XVIIw. w Pogórskiej Woli, dwory w Przyborowie, Lipinach, Straszęcinie.